Cây hoa phấn giúp nhuận tràng

0
90
Cây hoa phấn giúp nhuận tràng
Cây hoa phấn giúp nhuận tràng
5 (100%) 1 vote

Còn gọi là cây bông phấn, belle de nuit, la ngot. Tên khoa học Mirabilis jalapa L. Thuộc họ hoa giấy Nyctaginaceae.

Mô tả cây

Hoa phấn là một loại cây nhỏ, cao chừng 70cm, thân mềm, chia nhiều cành, nhẵn hay hơi có lông; có rễ phình thành củ. Lá đơn, nguyên, hình bầu dục, hơi thuôn hình mác, phía gốc lá hơi hình tim, đầu nhọn, mọc đối. Phiến lá dài 3-9cm, cuống lá dài 1,5-3cm. Hoa xếp thành 3-6 cái một ở kẽ những lá cuối cùng hau ở ngọn. Hoa to, đều, lưỡng tính, có 2 lá bắc bao quanh và hợp ở gốc như một đài hợp. Bao hoa hình cánh, mầu đỏ, trắng hay vàng, hình phễu, 5 nhị, một lá noãn, một noãn. Quả bế mang bao hoa tồn tại.

Cây hoa phấn chữa bệnh
Cây hoa phấn

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây nguồn gốc ở Mehico (Châu Mỹ) được đưa vào trồng và phát triển ở Việt Nam không rõ từ bao giờ. Thường được trồng làm cảnh vì màu hoa đẹp.

Một số nơi ở nước ta (như vùng Thanh Miện, Hưng Yên) đào lấy củ thái mỏng phơi khô dùng với tên sâm.

Rễ củ mẫm, ngoài có màu đen, bên trong màu trắng. Khi thái mỏng, phơi khô thì trên mặt những lát thái thấy những vòng tròn đồng tâm nổi lên. Mùi nhẹ, hơi buồn nôn, vị nhạt sau hơi gây ngứa cổ. Trong bột rễ có rất nhiều oxalat canxi hình trâm. Tại một số nước (châu Mỹ) người ta dùng rễ củ của cây này bán giả một cây với công dụng làm thuốc tẩy (củ jalap).

Công dụng và liều dùng

Trọng nước ta hầu như cây này ít được sử dụng. Trừ một số nơi như trên đã nói dùng với tên sâm, nhưng rất hiếm. Tại Campuchia vùng Batambang lá giã nát xoa bóp chữa sốt.

Trẻ con thường lấy hoa đỏ nghiền nát bôi vào má để hóa trang có má hồng, phấn trong quả rất trắng và mịn được dùng xoa mặt thay phấn.

Tại các nước khác lá giã nát đắp lên vết thương, lá và rễ sắc uống chữa ngộ độc đường tiêu hóa và làm thuốc tẩy.

Vùng Thanh Miện, Hưng Yên dùng lẫn trong đơn thuốc gồm nhiều vị với tên sâm. Ngày dùng 4 đến 6g, nhưng ở nước ngoài người ta dùng với liều 1 đến 2g rễ khô làm thuốc tẩy mạnh cho người lớn hoặc 0,1 đến 0,4g làm thuốc nhuận tràng cho trẻ con.

(Trích Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, GS.TSKH Đỗ Tất Lợi)

>> Tham khảo thêm: Chữa bệnh bằng cây vọng giang nam