Cây xấu hổ

0
97
Cây xấu hổ chữa bệnh mất ngủ
Cây xấu hổ
5 (100%) 1 vote

Còn có tên là cây trinh nữ, cây mắc cỡ, cây thẹn, hàm tu thảo. Tên khoa học Mimosa pudica L. Thuộc họ Trinh nữ Mimosaceae. Tên xấu hổ do lá cây và cành cụp xuống khi có người đụng vào lá cây. Ta dùng toàn cây hoặc lá và rễ cây xấu hổ.

Mô tả cây

Cây nhỏ mọc hoang lòa xòa ở ven đường cái, thân có gai hình móc. Lá hai lần kép lông chim, nhưng cuống phụ xếp như hình chân vịt, khẽ động vào lá cụp xuống. Cuống chung gầy, mang nhiều lông, dài 4cm, cuống phụ 2 đôi, có lông trắng cứng. lá chét 15-20 đôi nhỏ, gần như không có cuống. Hoa màu tím đỏ, tụ thành hình đầu trái xoan. Quả giáp dài 2cm, rộng 3mm, tụ thành hình ngôi sao, ở phần giữa các hạt quả hẹp lại, có lông cứng ở mép. Hạt gần như hình trái xoan, dài 2mm, rộng 1,5mm.

Cây xấu hổ chữa bệnh
Cây xấu hổ

Tác dụng dược lý

Đàm Trung Bảo và cộng sự đã nghiên cứu một số tác dụng dược lý của cây xấu hổ:

Tác dụng ức chế thần kinh trung ương:

Những kết quả nghiên cứu chứng minh kinh nghiệm trong nhân dân dùng cây xấu hổ chống mất ngủ. Hexobacbital và meprobamat chuyển hóa qua microsom gan để mất tác dụng, bacbitan không chuyển hóa qua gan. Xấu hổ có tác dụng hiệp đồng với hexobacbital, meprobamat đồng thời tăng tác dụng của bobactal. Điều này khẳng định tác dụng ức chế thần kinh trung ương của cây xấu hổ. Tuy nhiên tác dụng hiệp đồng với babital không mạnh như khi kết hợp cây xấu hổ với meprobamat hay hexobacbital nên các tác giả cho rằng xấu hổ còn ức chế được microsom gan nhờ xúc tác của xytocrôm P450, có thể ở đây xấu hổ ức chế men hexobacbital hydroxylaza và menprobamat ω-Ioxydaza nên kéo dài thêm giấc ngủ hexobacbital và meprobamat.

Tác dụng chấn kinh

Xấu hổ có tác dụng làm chậm thời gian xuất hiện co giật của cacdiazol.

Tác dụng giảm đau: Thí nghiệm theo 3 phương pháp: Mâm đồng (ở 56oC), phương pháp Collier (gây đau bằng axetylcolin) và phương pháp Nilsen (kích thích điện) đều thấy có tác dụng rõ rệt.

Tác dụng của xấu hổ giải độc axit asenơ: Uống xấu hổ cùng một lúc với axit asenơ thì xấu hổ cứu cho chuột khỏi chết do axit asenơ rất rõ rệt, nếu uống trước 24 giờ thì xấu hổ vẫn cứu sống chuột khỏi chết vì axit asenơ. Các thí nghiệm đã chứng minh rằng khi dùng axit asenơ thì hàm lượng -SH giảm xuống, và khi dùng xấu hổ thì hàm lượng –SH tăng lên, hô hấp tế bào cũng tăng lên.

Công dụng và liều dùng

Chỉ mới thấy được dùng trong phạm vi nhân dân. Với những công dụng, dạng và liều dùng như sau:

– Lá cây xấu hổ được dùng làm thuốc ngủ và dịu thần kinh. Liều dùng hằng ngày 6-12g dưới dạng thuốc sắc, uống trước khi đi ngủ.

– Rễ cây xấu hổ, thái thành từng miếng mỏng phơi khô. Ngày dùng 120g rang sau đó tẩm rượu 35-40o rồi lại rang cho khô. Thêm 600ml nước, sắc còn 200-300ml. Chia số nước còn lại làm 2-3 lần uống trong ngày. Thường dùng 4-5 ngày thấy kết quả (kinh nghiệm nhân dân ở Diễn Châu, Nghệ An và miền Nam Việt Nam).

(Trích Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, NXB Hồng Đức, GS TSKH Đỗ Tất Lợi)

>> Tham khảo thêm: Tác dụng bồi bổ, chữa bệnh của long nhãn

CHIA SẺ
Bài trướcLong nhãn
Bài kế tiếpLạc tiên