HOẮC HƯƠNG CHỮA BỆNH ĐƯỜNG TIÊU HÓA

0
32
Hoắc hương chữa bệnh đường tiêu hóa
HOẮC HƯƠNG CHỮA BỆNH ĐƯỜNG TIÊU HÓA
Đánh giá bài viết này

Còn gọi là quảng hoắc hương, thổ hoắc hương. Tên khoa học Pogostemon cablin Benth. Thuộc họ Hoa môi Lamiaceae.

Mô tả cây

Hoắc hương là một cây cỏ sống lâu năm, thân có phân nhánh, cao chừng 30cm đến 60cm. Trên thân có lông. Lá vò có mùi thơm. Lá có cuống ngắn, phiến lá hình trứng hay hình thuỗn, dài chừng 5-10cm, rộng 2,5-7cm, mép có răng cưa to, mặt dưới nhiều lông hơn. Hoa màu hồng tím nhạt mọc thành bông ở kẽ lá hay đầu cành. Tuy nhiên cây trồng ở Việt Nam hầu như không thấy có hoa và kết quả.

Ngoài loài hoắc hương kể trên, người ta còn dùng loài hoắc hương Agastache rugosa O. Kuntze, cùng họ. Đó là một loại cỏ sống hằng năm, cao chừng 40-100cm. Lá hình trứng dài 2-8cm, rộng 1-5cm, đầu lá nhọn phía cuống hơi hình tim, cuống dài 1-4cm, mép có răng cưa thô, to. Hoa mọc thành vòng quanh thân ở đầu cành hay kẽ lá. Cánh hoa màu tím hay màu trắng. Mùa hoa tháng 6-7; mùa quả tháng 10-11. Cây này cũng có mọc ở nước ta nhưng ít phổ biến hơn loài trên.

Cây hoắc hương

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây hoắc hương được trồng nhiều nơi ở miền Bắc nước ta, chủ yếu lấy lá và cành làm thuốc. Nhiều nhất tại vùng Kim Sơn (Hà Nam), Hưng Yên. Tại Hà Nội, vườn thuốc Văn Điển có trồng thử. Thường trồng bằng giâm cành, vì cây không có hoa quả. Hiện việc nghiên cứu trồng chưa có kinh nghiệm chắc chắn.

Hiệu suất thu hoạch mỗi hecta hằng năm chừng 500kg lá khô.

Công dụng và liều dùng

Hiện nay hoắc hương có nhiều công dụng:

– Trong y học nhân dân, hoắc hương là một vị thuốc làm mạnh dạ dày, giúp sự tiêu hóa và ruột, dùng trong những trường hợp ăn không ngon, sôi bụng, đau bụng đi ngoài, hôi miệng.

Còn dùng làm thuốc chữa cảm mạo, nhức đầu, mình mẩy đau đớn, triệu chứng cảm cúm.

Ngày dùng 6-12g dưới dạng thuốc sắc hay thuốc bột, dùng riêng hay phối hợp với vị thuốc khác.

– Trong kỹ nghệ nước hoa, hoắc hương là một nguyên liệu quý vì tinh dầu hoắc hương là một tinh dầu thơm và định hương cao cấp.

Đơn thuốc có hoắc hương:

– Hoắc hương chính khí hay kiện tì chi tả tán:

Hoắc hương 15g, tô diệp (lá tía tô) 10g, thương truật 8g, cam thảo 3g, trần bì 5g, đại táo 4 quả, hậu phác 3g, phục linh 6g. Tất cả tán thành bột chia thành gói 8-10g. Chữa ăn uống không tiêu, đau bụng đi ngoài. Người lớn ngày uống 2-5 gói (tối đa, cách 1 giờ uống 1 gói. Trẻ con dưới 1 tuổi không nên uống. Trẻ từ 2-3 tuổi mỗi lần dùng 1/3 gói, 8-10 tuổi mỗi lần 1/2 gói.

– Đơn thuốc chữa ăn uống không tiêu, hay sôi bụng:

Hoắc hương 12g, thạch xương bồ 12g, hoa cây đại 12g, vỏ bưởi đào đốt chát 6g. Tất cả tán nhỏ. Trước bữa ăn 20 phút uống với nước nóng, mỗi lần 2g. Ngày uống 3 lần.

>> Tham khảo thêm: Công dụng chữa bệnh của hạt tiêu