RAU ĐẮNG

0
56
RAU ĐẮNG
5 (100%) 2 votes

Còn gọi là biển súc, cây càng tôm, cây xương cá. Tên khoa học: Polygonum aviculare L. Thuộc họ rau răm Polygonacecue.

Mô tả cây

Cây cỏ nhỏ, mọc bò, thân và cành mọc tỏa gần sát mặt đất, màu đỏ tím, đôi khi mọc cao đến 10 – 30cm. Lá nhỏ, mọc se le, có bẹ chìa. Phiến lá dài 1,5 – 2 cm, rộng 0,4cm. Hoa nhỏ, màu hồng tím, mọc tụ từ 1 đến 5, thường nở 3 -4 bông hoa ở kẽ lá. Quả có cạnh, chứa một hạt đầu đen. Mùa hoa từ tháng 5 -6, kéo dài suốt mùa hè.

Phân bố, thu hái và chế biến

Theo A.Pesteelot (1954) cây không thấy mọc ở Việt Nam mà chỉ thấy bán cây khô ở hiệu thuốc đông y và nhập của Trung Quốc. Nhưng thực tế thấy mọc ở rất nhiều tỉnh ở Việt Nam như Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Bắc Giang và ngay tại Hà Nội, ở những nơi ẩm như ruộng bỏ hoang, lòng suối cạn, có một số người trồng quanh nhà để làm  thuốc.

Cây rau đắng giúp lợi tiểu
Cây rau đắng

Trồng bằng hạt cây con. Thường người ta thu hái cây (cả rễ) vào mùa xuân, mùa hạ. Dùng tươi hay phơi phơi khô dung dần. Không phải chế biến gì đặc biệt.

Tác dụng dược lý

Theo A.D.Turova và một số tác giả Liên Xô cũ nghiên cứu tác dụng dược lý của rau đắng mọc ở miền Nam Liên Xô cũ phát hiện thấy tác dụng hạ huyết áp, tăng cường sự hô hấp.

Dịch chiết nước của rau đắng gây co bóp tử cung cô lập hay không cô lập ở súc vật cái, làm tăng thời gian đông máu, tăng lượng nước tiểu.

Cũng ở Liên Xô cũ, từ rau đắng người ta chế biến dạng thuốc mang tên avicularen (hỗn hợp đồng đều của dịch chiết rau đắng bằng cồn 70 độ và bã của cây sau khi chiết). Avicularen làm tăng thời gian đông máu của thỏ, nhưng không làm ảnh hưởng đến độ nhớt của máu thỏ. Cho avicularen vào tá tràng thỏ cái không gây mê thì tần số và biên độ co bóp tử cung tăng lên.

Avicularen không có độc. Tại Liên Xô cũ, avicularen được dùng cho phụ nữ sau khi đẻ, kết quả tốt đạt tới 60%.

Công dụng và liều dùng

Trong tài liệu cổ: Rau đắng (biển súc) có vị đắng, tính bình không độc. Vào 2 kinh vị và bàng quang. Có tác dụng lợi tiểu, thông lâm, sát trùng, dùng trong trường hợp thấp nhiệt, lâm bệnh, vưu trùng, ác thương.

Trong  nhân dân rau đắng được dùng làm thuốc lợi tiểu, chữa đái buốt, sỏi thận.  Ngoài ra người ra còn dùng làm thuốc giải độc, chữa rắn cắn, mụn nhọt, vàng da.

Ngày dùng 6 đến 12g (khô) dưới dạng thuốc sắc. Có thể dùng tưới sao khô rồi sắc uống. Dùng ngoài giã nát không kê liều.

Đơn thuốc cho rau đắng

  1. Độc vị rau đắng:

Ngày uống 12g rau đắng phơi khô hoặc sấy khô dưới dạng thuốc sắc. Chữa tiểu tiện khó khan, đái buốt, đái ra sỏi sạn.

  1. Đơn thuốc gồm nhiều việc:

Rau đắng khô 12g, hoạt mạch 10g, mộc thông 5g, xa điền thảo (cây mã đề) 8g, nước ba bát, sắc còn một bát. Chia 3 lần uống trong ngày. Chữa viêm bàng quang, viêm đường tiểu tiện, đái buốt.

>> Tham khảo thêm: Chữa sỏi thận bằng rau ngổ